Het jaar 2023 nadert haar einde. Het was op alle fronten een bijzonder en interessant pensioenjaar. Het jaar begon voor ABP en haar deelnemers bijzonder slecht. ABP maakte in haar jaarcijfers bekend dat zij een rendement van -17,9% had behaald. Dit had tot gevolg dat het ABP-vermogen met 92 miljard euro daalde tot 459,5 miljard euro.

Dat is natuurlijk niet iets om trots op te zijn, maar met trots werd wel voor het eerst vermeld dat de CO2 voetafdruk van de ABP-aandelenportefeuille met 58% was gedaald. Dit laatste is voor het ABP-bestuur een zeer belangrijk punt. ABP heeft zich gecommitteerd aan de doelstellingen van Parijs. Daarom zult u steeds vaker ABP-berichten lezen over, het intensiveren van ‘groene en/of biodiversiteiten’ investeringen.

Naast deze berichten zult u ook steeds vaker ‘sociale’ investeringen tegenkomen, zoals bijvoorbeeld “APG investeert 30 miljoen euro in een obligatie voor gendergelijkheid in ontwikkelingslanden”, of  “ABP investeert in een Braziliaanse organisatie die onderwijs geeft aan kinderen van mensen met de laagste inkomens”. Allemaal zeer loffelijke ontwikkelingshulpprojecten, maar is een pensioenfonds hiervoor op aard?

De ene deelnemer zal hier volmondig ja op zeggen. Anderen zullen betogen dat een pensioenfonds zorg moet dragen voor een zo hoog mogelijk rendement, zodat de pensioenen het tempo van de inflatie kan bijbenen. De vraag die dan ook gesteld  moet worden, is of het groene sociale beleggingsbeleid dat de afgelopen jaren is ingezet bijdraagt aan een zo hoog mogelijk rendement. Dit laatste zorgt voor verhitte discussies op sociale media.

Het valt me op dat in mijn ‘bubbel’ mensen van mening zijn dat het ABP voor een zo hoog mogelijk rendement moet gaan, omdat men van mening is dat het ABP een fonds is dat uitgesteld loon beheert. Niet meer en niet minder. De komende jaren zal duidelijk worden of het nieuwe beleid een positief of negatief effect heeft op het rendement. Mocht het niet het gewenste resultaat opleveren dan zal het bestuur hier verantwoording over moeten afleggen, want het nieuwe beleid zou geen invloed hebben op het rendement.   

Of het ABP over het jaar 2023 een positief resultaat behaalt is nog ‘koffiedik kijken’. Op 30 november 2023 was het resultaat iets meer dan 3%. Als we een eindejaarrally krijgen op de beurs dan zal het resultaat zeker positief blijven. Dit laatste zou zomaar kunnen gaan gebeuren, want het ligt in de lijn der verwachting dat de (lange termijn) rente weer gaat dalen. We krijgen dan weer te maken met het failliete DNB-pensioenbeleid. De rendementen van de pensioenfondsen worden weer beter, het vermogen stijgt, maar de dekkingsgraad daalt weer vanwege een dalend rente.

Een dalende dekkingsgraad kunnen we niet gebruiken als ABP op 1 januari 2027 gaat invaren in het nieuwe pensioenstelsel. Want bij een te lage dekkingsgraad valt het ‘WTP kaartenhuis’ in elkaar, met alle desastreuze gevolgen voor onze pensioenen. Het blijft de komende jaren op pensioengebied dus bijzonder interessant, ondanks het feit dat de meeste mensen pensioen een saai onderwerp vinden.

Voor nu wil ik u fijne feestdagen en een gezond en mooi (schrikkel)jaar toewensen. Schrikkel is een afgeleide van het woord schrikken maar dan in de oude betekenis van grote stap of sprong nemen. We gaan het merken of dit ook in 2024 voor de pensioen gaat gelden. De CMHF zal u volgend jaar uiteraard op de hoogte brengen van de nieuwe WTP-ontwikkelingen.

Marc de Natris
Voorzitter CMHF